رفتن به بالا

پایگاه تحلیلی خبری

تعداد اخبار امروز : 42 خبر


  • دوشنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۶
  • الإثنين ۲۸ ذو القعدة ۱۴۳۸
  • 2017 Monday 21 August
    تبریز لطیف
    ٣۵(°C)
    وزش باد ١٢(mph)
    فشار ٢۵.٣٧(in)
    محدوده دید ۶.٠(mi)
    اشعه فرابنفش 1-Low
    رطوبت ٢۵.٣٧(in)
اوقات شرعی

نگاه به آمار رشد اقتصادی و تورم در اقتصاد ایران از سال ۱۳۵۷ تاکنون نشان می دهد که کشور ما در این برهه از زمان، در چندین مقطع دچار شرایط رکود تورمی شده است. اقتصاد ایران به کرات شرایط رکود تورمی را تجربه کرده است که شدت و ضعف آن بستگی به میزان کاهش تولید […]

نگاه به آمار رشد اقتصادی و تورم در اقتصاد ایران از سال ۱۳۵۷ تاکنون نشان می دهد که کشور ما در این برهه از زمان، در چندین مقطع دچار شرایط رکود تورمی شده است. اقتصاد ایران به کرات شرایط رکود تورمی را تجربه کرده است که شدت و ضعف آن بستگی به میزان کاهش تولید یا افزایش تورم دارد و طولانی بودن (پایداری) یا زودگذر بودن آن نیز بستگی به تعداد سال‌هایی دارد که درگیر این معضل بوده است.

اقتصاد ایران در چهار دوره که هر کدام از این دوره ها بین یک سال تا چهار سال به طول انجامیده،‌ رکود تورمی را تجربه کرده است. (۱)

دوره اول رکود تورمی از ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۰، دوره دوم از ۱۳۶۵ تا ۱۳۶۷، دوره سوم از ۱۳۷۲ تا ۱۳۷۴و دوره چهارم از سال ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۳، پنج دوره مذکور بوده اند که در شکل زیر قابل مشاهده است:

%d8%b4%d8%a8%da%a9%d9%87-%d8%aa%d8%ad%d9%84%db%8c%d9%84%da%af%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d9%82%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d8%af-%d9%85%d9%82%d8%a7%d9%88%d9%85%d8%aa%db%8c-%d8%b1%da%a9%d9%88%d8%af%d8%aa%d9%88

در واقع طبق شکل،‌ در مقاطعی که یک فاصله قابل توجه میان نمودار رشد و نمودار تورم ایجاد می شود، رکود تورمی اتفاق افتاده است که کیفیت و مدت زمان طول آن، بسته به دلایل و شرایط می تواند متفاوت باشد.

در دوره اول یعنی از سال ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۰ مقارن با انقلاب و جنگ تحمیلی، کسری بودجه دولت افزایش یافت، میانگین تورم طی این دوره به حدود ۱۸ درصد رسید و از سوی دیگر رشد اقتصادی منفی شد. عوارض ناشی از جنگ و تحریم، فرار سرمایه‌ها از کشور،‌ عدم تمایل بخش‌خصوصی به سرمایه‌گذاری جدید و کاهش درآمدهای ارزی منجر به افت شدید تولید ناخالص داخلی طی این سالها و بروز تورم شد.

در دوره دوم یعنی سالهای ۱۳۶۴ تا ۱۳۶۷ که افزایش خسارات ناشی از جنگ بر اقتصاد ایران و زیرساختهای اقتصادی خود را بیش از پیش نشان می داد، کاهش فروش نفت نیز اتفاق افتاد و این سبب گردید تا دولت منابع درآمدی خود را در عین داشتن هزینه های زیاد از دست دهد و با کسری بودجه جهت تامین مالی جنگ مواجه شده و مجبور به خلق پول و هزینه کرد آن در بودجه شود. این موضوع در کنار کاهش تولید ناشی از جنگ و شرایط نابسامان اقتصادی، سبب گردید تا رشد اقتصادی کاهش و تورم افزایش یابد و کشور بار دیگر رکود تورمی را تجربه کند.

در دوره سوم طی سالهای ۱۳۷۲ تا ۱۳۷۵ نیز که کشور شرایط بعد از جنگ را تجربه می کرد، به علت اتمام جنگ و شروع دوره بازسازی، با گسترش هزینه‌های جاری و عمرانی، اتخاذ سیاست‌های مالی و پولی انبساطی و تک‌نرخی کردن ارز و حذف محدودیت‌های وارداتی، شوک دیگری به اقتصاد وارد شد که نتیجه آن افزایش نرخ تورم به بیش از ۴۰ درصد در سال ۱۳۷۴ بود. با وجود این مسئله، رشد اقتصادی افزایش چشم گیری را شاهد نبود و لذا کشور برای سومین بار بعد از انقلاب، رکود تورمی را تجربه می کرد.

دوره چهارم رکود تورمی در اقتصاد ایران مربوط به سالهای اخیر است. این دوره که از سال ۱۳۹۱ به دلیل افزایش تحریم های بین المللی و تاثیر آن بر کاهش تولید و همچنین کاهش فروش نفت آغاز شد، تا سال ۱۳۹۳ ادامه داشت. در این دوره به دلایلی از جمله کاهش فروش نفت، افزایش قیمت ارز و به تبع آن افزایش قیمت کالاهای وارداتی و … که بر عرضه اثر گذاشته و باعث کاهش شدید آن شده است، کشور تورم بیش از ۳۵ درصدی و رشد اقتصادی منفی ۶ درصدی را شاهد بوده است.

در یک نتیجه گیری می توان گفت که عمده دلایل بروز رکود تورمی در این چهار دوره در اقتصاد ایران را نوسان در درآمدهای نفتی و وابستگی بودجه دولت به آن، افزایش نقدینگی و هزینه کرد آن (پایه پولی) در بودجه دولت و تغییرات نرخ ارز و تاثیر آن بر هزینه های تولید بیان نمود.

بنابراین مشخص است که شرایط اقتصادی ایران به طور بالقوه‌ آمادگی پذیرش پدیده رکود تورمی را دارد. در واقع در حال حاضر نیز که می توان گفت کشور از آخرین دوره رکود تورمی خارج شده و البته وارد رکود شده است، هنوز آن سه عامل به عنوان خطر اقتصاد ایران را تهدید می کند و تحقق اقتصاد مقاومتی که منجر به ثبات اقتصادی می گردد را با چالش مواجه نموده است. در واقع استمرار این عوامل بوده است که کشور را به جای خروج کامل از رکود تورمی، به رکود دچار کرده است.

در نتیجه ضروری است کشور برای کاهش واقعی وابستگی بودجه به درآمدهای نفتی، جلوگیری از هزینه کرد پایه پولی در بودجه دولت و مدیریت نرخ ارز متناسب با تورم، برنامه مشخصی داشته باشد تا جلوی عوامل ریشه ای بروز رکود تورمی گرفته شود.

(۱) تعریف کمی از رکود تورمی در شرایط مختلف می تواند متفاوت باشد. در اینجا رشد اقتصادی منفی به همراه تورم بالای ۱۰ درصد و یا رشد اقتصادی زیر ۳ درصد به همراه تورم بالای ۲۰ درصد که طی چند سال متوالی رخ داده باشد به رکود تورمی تعبیر شده است.

به نقل از شبکه تحلیلگران اقتصاد مقاومتی

اخبار مرتبط

نظرات

آخرین اخبار

نرخ ارز امروز

USD دلار آمريکا 32,980 ریال
GBP پوند انگليس 42,461 ریال
CHF فرانک سويس 34,155 ریال
SEK کرون سوئد 4,065 ریال
NOK کرون نروژ 4,163 ریال
DKK کرون دانمارک 5,213 ریال
IQD100 يکصد دينار عراق 2,828 ریال